Lewoloba Revisited

Ons eerste bezoek aan Lewoloba werd zo gewaardeerd dat er tijdens dat bezoek al plannen werden gemaakt voor de uitvoering van de dansen die zichtbaar waren op de zwijgende film die Kunst in 1930 opnam. Ook hier een spontane maar goed voorbereide respons op de oude beelden en geluiden.

Dus toen we enkele dagen later terugkeerden in Lewoloba hadden zich een stuk of tien mannen in traditioneel kostuum gestoken, met prachtige sarongs, ontbloot bovenlijf en vervaarlijke kapmessen in hun handen, onder dezelfde bergtop als waar Kunst een eeuw geleden zijn opnamen had gemaakt.

Ze waren boos, ontzettend boos. Ze hadden om 13.00 uur helemaal aangekleed klaargestaan om te beginnen en nu kwamen we hier om 15.00 uur aankakken. Wat dachten we wel. “Ik ben ontzettend kwaad”, verklaarde Pak Stefanus, de oudere cultuurkenner die me een week eerder nog zo uitgebreid geïnformeerd had over de oude gebruiken. Hij keek me nadrukkelijk aan terwijl hij dat zei. Dachten we soms dat ze niks anders te doen hadden? We hadden ze twee uur lang in de hete zon laten wachten in hun kledij.

Ik ging door de grond. Ik schaamde me verschrikkelijk. Deze mannen hadden speciaal voor mij een prachtige voorstelling voorbereid, met erfgoed dat zo, zo belangrijk voor hen is om te tonen. Waar ze eer en trots in leggen. En ze hadden zich de hele middag afgevraagd waar ik bleef.

We verontschuldigden ons met de meest uitgebreide “Mohon maaf”-formules, die ik braaf na-aapte van mijn teamleden. Ik nam de schuld bovendien op me. “Dit is mijn fout, het spijt me vreselijk, als ik geweten had dat het om 13.00 uur begon dan was ik zeker eerder gekomen.”

Het is de keerzijde van dingen niet allemaal zelf regelen. Je weet niet waar het misgegaan is. Achteraf bleek dat mijn team alles helemaal goed had gedaan, en alles had gedubbelcheckt. Het misverstand lag bij de burgemeester, die keer op keer had verklaard dat Pak Stefanus nog in de kerk zat op zondag, zonder te checken hoever Pak Stefanus en zijn mannen al waren met de voorbereidingen.

Toen dat eenmaal duidelijk was, was het Pak Stefanus’ beurt om zich te verontschuldigen. “Ik was boos. Ik reageerde vanuit mijn emotie” zei hij. “Ik hoop niet dat u nu ook boos bent en dat u mij vergeeft”. Natuurlijk ben ik niet boos, zei ik, en ik snap volkomen dat u wel boos bent. U hebt twee uur voor niets zitten wachten.

Alles weer koek-en-ei met Bapak Stefanus

Toen was alles goed. Zand erover. We gaan ervoor. In een moordend tempo zetten Goran en Dida alle camera’s klaar. De mannen gingen in hun uitgangspositie staan en voerden drie dansen en twee gezangen op. De dansers en zangers waren voornamelijk, maar niet uitsluitend oudere mannen. Ze begonnen aarzelend maar allengs kregen ze de smaak te pakken.

 

Er hadden zich veel inwoners van het dorp verzameld om het schouwspel gade te slaan, veel jonge mensen ook, die allemaal met me op de foto wilden.

De schoonheid, de trots en de breekbaarheid van de dansen zijn veel beter in beeld dan in tekst te vatten en aangezien blogspot mij niet toestaat video’s langer dan 10 seconden te uploaden doen we het met de foto’s. En die zijn al prachtig genoeg.

De dansers van Lewoloba en ons hele team samen